تلاش کنیم بهتر نماز بخوانیم
بسم الله الرّحمن الرّحیم
تلاش کنیم بهتر نماز بخوانیم
ارزش گذاری به نماز، نشانۀ ایمان به خداست و بی اعتنایی، دلیل ضعف علاقه به معنویات است.
آثار بی توجّهی به نماز:
رسول خدا(ص): هر که از روی عمد و با توجّه نماز را رها کند، از اسلام خارج شده و کافر است.
محجه البیضاء، جلد1،ص301
حضرت علی(ع): سارق ترین و دزد ترین افراد، آنانند که از نمازشان بکاهند و بدزدند.1 و نیز فرمود: کسی که نماز را سبک شمارد و ضایع کند، نسبت به غیر نماز، تضییع بیشتری خواهد داشت.2 پیامبر اسلام(ص) فرمود: آنکه نماز خود را تباه سازد، در قیامت در کنار قارون و هامان خواهد بود. وای بر کسی که از نماز خود مواظبت نکند...3 و نیز: کسی که نماز را سبک شمرد، خداوند برکت و بهره و خیر را از عمر و مال او بر می دارد، پاداش کارهای او از بین می رود، دعاهایش مستجاب نمی شود، هنگام مرگ، با احساس گرسنگی و تشنگی و ذلّت مخصوصی از دنیا می رود، در برزخ، شکنجه و ظلمت و فشار می چشد، در قیامت حساب سختی از او کشیده می شود.4 و فرمود: هر که نماز را سبک شمرد، از امّت من نیست.5
از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که: همینکه انسان در نماز به غیر خدا توجّه می کند، خداوند به او می فرماید:
به که توجّه می کنی؟ آیا پروردگار غیر از من سراغ داری؟ آیا مراقبی جز من در کار است؟ آیا به بخشنده ای غیر از من دل بسته ای؟ بخشنده ترین کس منم... اگر توجّه به من داشته باشی، من و فرشتگانم به تو توجّه داریم...6
نمازهای مردود:
در احادیث، نماز برخی از افراد را فاقد ارزش و مردود به حساب آورده اند، که به چند نمونه اشاره می شود:
1. بی تفاوت ها: امام صادق(ع): نماز کسانی که نسبت به برهنگان و آوارگان جامعه بی تفاوتند، قبول نیست.7
2. حرام خواران: پیامبر اکرم(ص) فرمود: نماز حرامخواران، مثل بنای ساختمان بر ریگ است.8
3. بی تعهدان در خانه: رسول خدا(ص): نماز زنی که از درآمد شوهر بهره مند می شود ولی به مسولیت الهی خود عمل نمی کند، پذیرفته نیست.9
4. تارکان زکات: در قرآن، در اکثر موارد پرداخت زکالت را کنار برپاداشتن نماز آورده، و در احادیث بسیاری آمده که نماز آنانکه زکات مال خویش را نمی دهند، پذیرفته نمی شود. روزی رسول خدا(ص) وارد مسجد شد و نُه نفر را به جرم اینکه زکات نمی دادند، از مسجد بیرون کرد، سپس اقامۀ نماز نمود.
5. افراد لاابالی: نماز کسی که اهل تقوا نیست یا رکوع و سجودش، را در نماز، به طور مطلوب انجام نمی دهند، پذیرفته نیست.
6. حاقن و حاقب: حاقن و حاقب، یعنی کسی که بول و غایط خود را نگاه می دارد و بدینوسیله به خود فشار آورده و دچار ضررهای جسمی می شود. این کار، علاوه بر زیان برای سلامتی، در نماز هم موجب عدم تمرکز فکر می شود و حضور قلب می برد. امام صادق(ع) فرمود، نماز چنین کسانی قبول نمی شود.
7. پیشنماز غیرمحبوب: گاهی در مسجدی، ممکن است مردم به پیشنمازی علاقه نداشته باشند و او را قبول نکنند ولی او به خاطر حفظ خود، حاضر نباشد مسجد یا پایگاه خود را رها کند. طبیعی است که چنین موردی، موجب بروز برخورد و خلوت شدن نماز جماعت می شود. در روایات، نماز جماعت چنین کسانی مردود شمرده می شود.
نماز معصومین(ع):
چگونگی نماز خواندن اولیاء دین، برای پیروان آن معصومین، درس آموزنده الهام بخش و الگوست. در اینجا به نمونه هایی از نماز ابشان اشاره می شود:
صدای اذان برای رسول خدا(ص) چنان جاذبه داشت و نشاط می آورد، که هنگام اذان، به بلال می فرمود: "اَرِحنا یا بلال" ای بلال: ما را از غم و اندوه و تلخی رهایی بخش. و آن حضرت می فرمود: کسی که صدای اذان را بشنود و بی تفاوت بماند، جفا کرده است. رسول خدا(ص) هر گاه که وقت نماز فرا میرسید، گویا کسی را نمی شناخت و حال معنوی خاصّی پیدا می کرد. و می فرمود: گرسنه از غذا سیر و تشنه از آب، سیراب می شود ولی من از نماز، سیر نمی شوم.
هنگام نماز، رنگ از چهرۀ حضرت علی(ع) می پرید و می لرزید می فرمود: وقت نماز رسیده، وقت امانتی که خدا بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه کرد، امّا آنها از قبول آن دوری کرده و ترسیدند.18
تعقیبات نماز:
امام صادق(ع) می فرماید: همین که از نماز واجب فارغ شدی، به دعا و تعقیب نماز مشغول باش.19
و می فرماید: دعا پس از نماز صبح و ظهر و مغرب، مستجاب می شود.20
و نیز: تسبیحات حضرت زهرا (س) از هزار رکعت نماز مستحب، نزد خداوند بهتر است.21
امام باقر(ع) می فرماید: در میان ستایش ها، بهتر از تسبیحات حضرت زهرا (ع) نیست، و اگر بود، رسول خدا (ص) به فاطمه(ع) تعلیم می داد.22
در روایات متعددی، تاکید شده به همراه داشتن تسبیحِ 34 دانه ای از خاک مقدّس امام حسین(ع) و اینکه ذکر گفتن با آن، ثواب زیاد دارد و حتّی گرداندن آن، بدون ذکر هم ارزشمند و خوب است. از تعقیبات مهم دیگر صلوات و سجدۀ شکر است. و همچنین امام باقر(ع) می فرماید: هر گاه نماز واجب را تمام کردی، جز با لعن بنی امیّه، از جای خود حرکت نکن. چرا که آن دودمان ننگین و تبهکار، نمونۀ طاغوت ها و از بارزترین چهره های مخالفت با خطّ رهبران معصوم و آل پیامبر(ص) بودند و مستحقّ هر گونه نفرت و نفرین.
چه زیباست اسلامی که در کنار برنامه های عبادی و الهی خویش، بیزاری از ستمگران و مفسدان و طاغوتها ها را هم جزء برنامه های خود قرار داده و نماز و عبادات و حج نیز، همراه با برائت و اعلام تنفّر از کفّار و مشرکان و منافقان.
نماز شب:
امام صادق(ع): در خانه هایی که نماز شب خوانده می شود و قرآن تلاوت می گردد، آن خانه ها نزد آسمانیان، همچون ستاره ها درخشانند.23
امام صادق(ع) فرمود: شرف مومن به نماز شب اوست.24
رسول خدا(ص) چندین مرتبه حضرت علی(ع) را به نماز شب سفارش نموده و فرمود: " علیکَ بِصلاةِ اللَّیل، علیکَ بِصلاةِ اللَّیل، علیکَ بِصلاةِ اللَّیل "25
بر تو باد، نماز شب(سه مرتبه.)
منبع کلّ مقاله:
کتاب پرتوی از اسرار نماز،جناب محسن قرائتی.
انشاا... هیچ مسلمانی از خواندن نماز شب محروم نشود و همه از خداوند خواستار توفیق در خواندن نماز شب باشیم، و اگر به دنبال بیمه کردن خود، فرزندان و خانواده خود باشیم، باید نماز شب را با تمام وجودمان
در یابیم.
منابع: 1)بحار،ج84،ص242 2)وسائل،ج3،ص19 3)همان 4)سفینه البحار،ج2،ص43 5)وسائل،جلد3،ص15 6)مستدرک الوسائل،ج1،ص173 7)بحار،ج84،ص258 8)همان،ص258 9)نهج الفصاحه،جمله54 10)بحار،ج84،ص317 11)همان،ص253و258 12)محجه البیضاء،ج1،ص354 13)بحار،ج84،ص317 14)محجه البیضاء،ج84،ص317 15)نهج الفصاحه، جمله132 16)بحار، ج84، ص258 17)مستدرک الوسائل،ج1،ص174 18)تفسیرصافی،ج2،ص370 19)مستدرک الوسائل، ج1،ص336 20و21)همان 22)وسائل،ج4،ص1024 23)وافی،ج2،ص22 24)همان،ص21 25)همان، ص22.
امام سجّاد(ع): دعای مومن از سه حال خارج نیست: یا برایش ذخیره می گردد، یا در دنیا برآورده می شود، یا بلایی را که می خواهد به او برسد دفع می کند(بحارالانوار، ج75، ص138.)